پرونده‌های روی میز «شی جین پینگ» و «دونالد ترامپ» در پکن کدامند؟

خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از هشت سال و نیم از اولین سفر خود، بار دیگر به چین سفر کرد؛ سفری که ترامپ در آن احتمالا فرصت‌های زیادی در اختیار نخواهد داشت. ارتش آمریکا در طول یک ماه و نیم جنگ با ایران، بخش زیادی از ذخایر تسلیحات و مهمات خود را از دست داد و ترامپ نیز از داخل و خارج مورد انتقادهای زیادی قرار گرفت و محبوبیت او و شانس حزبش در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره که قرار است در آبان آینده برگزار شود، کاهش پیدا کرده است.

الجزیره در این زمینه می نویسد که ناظران مسائل سیاسی معتقدند که پکن از این بحران چندین دستاورد در رقابت با رقیب سنتی خود به دست آورده است. با وجود اظهارات خوش‌بینانه و تشریفات پروتکلی که در پکن در انتظار ترامپ است، به نظر می‌رسد این اجلاس از دستیابی به یک راه‌حل جامع فاصله دارد. جنگ ایران همچنان ادامه دارد، تنش‌ها بر سر تایوان در حال افزایش است، جنگ تجاری بین دو کشور حل نشده است و مشکل انرژی، ریزتراشه‌های الکترونیکی و فلزات کمیاب به سلاح‌های ژئوپلیتیک در نبرد برای بازسازی موازنه قدرت در قرن بیست و یکم تبدیل می‌شوند.

هیئت همراه ترامپ در این سفر

اسکات بیسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، از مهم‌ترین اعضای هیئت همراه ترامپ در سفر به چین است. نکته قابل توجه در این دیدار، مشارکت رؤسای شرکت‌های بزرگ آمریکایی است که برجسته‌ترین آنها ایلان ماسک از تسلا و تیم کوک از اپل هستند. یک مقام کاخ سفید فهرستی از حضور مدیران عامل گروه‌های غول‌پیکر آمریکایی در زمینه‌های صنعتی مانند بوئینگ و جنرال الکتریک، و بخش مالی مانند گلدمن ساکس، ویزا و مسترکارت، و فناوری مانند متا و سیسکو در این سفر خبر داد.

محورهای مذاکرات شی و ترامپ

این سفر در زمانی انجام می‌شود که تنش‌ها در منطقه خاورمیانه به اوج خود رسیده است. روابط بین آمریکا و چین در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ شاهد تنش‌های زیادی بوده است. این اختلافات در افزایش تعرفه‌های گمرکی واشنگتن، اعمال محدودیت‌ بر فناوری های چینی، و تلاش‌های چین برای کنترل عناصر خاکی نادر نمود پیدا کرد.

با این وجود مذاکرات دوجانبه در این سفر در محورهای زیر انجام خواهد شد:

الف: اقتصاد و تجارت

روابط تجاری دوجانبه یکی از محورهای مهم مذاکرات به شمار می‌رود، آن هم در شرایطی که سال گذشته شاهد رویارویی دو طرف از طریق تعرفه‌های گمرکی و محدودیت‌های متعدد بر مبادلات تجاری دوجانبه بودیم. با این وجود دو طرف نیاز به آرامش در مناسبات دوجانبه دارند. چین اولویت بالایی برای رشد اقتصادی قائل است و بنابراین به دنبال حفظ ثبات اقتصاد جهانی در مواجهه با چالش‌های کنونی مانند کندی رشد و بازگشت فشارهای تورمی است.

آرامش بین دو کشور همچنین به نفع آمریکا نیز هست. ترامپ در سایه نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای به دنبال دستیابی به دستاوردهای اقتصادی است که شانس او و حزب جمهوری‌خواهش را افزایش دهد.

ب: پرونده ایران

علاوه بر تجارت، انتظار می‌رود بحران خاورمیانه، و پیامدهای جهانی و تأثیرات آن بر دو طرف، جایگاه مهمی در مذاکرات داشته باشد. واشنگتن اعلام کرد که ترامپ قصد دارد از سفر خود به چین استفاده کند تا پکن از نفوذ خود بر ایران برای کمک به حل بحران خلیج فارس بهره ببرد.

چین یک شریک اقتصادی و سیاسی کلیدی برای ایران است و با اختلاف زیادی بزرگترین واردکننده نفت ایران محسوب می‌شود. این کشور غول‌پیکر آسیایی به طور مستقیم تحت تأثیر رویارویی آمریکا و ایران و بسته شدن تقریباً کامل تنگه هرمز قرار دارد.

ج: تایوان

ترامپ دوشنبه گفت که با شی درباره فروش تسلیحات به تایوان گفتگو خواهد کرد. با این وجود سخنگوی وزارت خارجه چین اعلام کرد که کشورش به طور «قاطع و بدون ابهام» با این قراردادها مخالف است. ترامپ در دسامبر گذشته بزرگترین قرارداد تسلیحاتی آمریکا با تایوان را اعلام کرد که ارزش آن بیش از ۱۱ میلیارد دلار بود.

د: هوش مصنوعی

دو طرف همچنین به دنبال تفاهمات تدریجی در مورد مسائل حل نشده در زمینه فناوری، تراشه‌های الکترونیکی و هوش مصنوعی هستند. آمریکا به شدت بر چین فشار می‌آورد تا از دسترسی آن به برخی فناوری‌های پیشرفته در زمینه هوش مصنوعی جلوگیری کند. ریز تراشه‌های الکترونیکی یکی از عرصه‌های فشار آمریکا بر چین است.

ناظران معتقدند که درگیری واقعی بین دو طرف در «حاکمیت فناوری» نهفته است. در حالی که واشنگتن از چین می‌خواهد بازارهای خود را باز کند و محدودیت‌ها را از دستیابی آمریکا به فلزات کمیاب به عنوان عنصر ضروری برای صنایع دفاعی بردارد، پکن برای رفع ممنوعیت ریز تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی فشار می‌آورد.

ترامپ از چین چه می‌خواهد؟

به نوشته خبرگزاری رویترز ترامپ می‌خواهد از چین برای پایان دادن به جنگ علیه ایران کمک بگیرد. آلخاندرو ریس، استاد سیاست خارجی چین در دانشگاه هنگ کنگ، می‌گوید که ترامپ «بیشتر از آنچه چین به او نیاز دارد، به چین نیاز دارد.» او به رویترز گفت که رئیس‌جمهور آمریکا به نوعی «پیروزی در سیاست خارجی» نیاز دارد تا وانمود کند به دنبال تضمین ثبات در جهان است و آشفتگی‌های سیاسی در سطح جهانی ایجاد نمی کند.

روزنامه گاردین نیز نوشت که ترامپ برای حل بحران بستن تنگه هرمز از شی جین پینگ درخواست کمک دارد. این روزنامه می‌افزاید که این وضعیت، پیش از آغاز رسمی مذاکرات، نفوذ دیپلماتیک عظیمی به پکن می‌دهد.

چین از آمریکا چه می‌خواهد؟

روزنامه‌های آمریکایی می‌گویند که برجسته‌ترین مسئله ژئوپلیتیکی مد نظر پکن، آینده تایوان است و چین تمایل خود را برای کسب دستاوردهایی در این پرونده نشان داده است. پیش از این سفر، گمانه‌زنی‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه ترامپ ممکن است موضع آمریکا را در مورد آینده این جزیره تغییر دهد، و به جای اکتفا به عدم حمایت از این جزیره، مخالفت صریح واشنگتن با استقلال تایوان را اعلام کند.