راهآهن رشت-آستارا؛ ترانزیت از هند به اروپا در آستانه گرهگشایی
رشت- پروژه راهآهن رشت-آستارا به عنوان حلقه مفقوده کریدور شمال-جنوب، پس از سالها انتظار به مرحله اجرای عملیاتی نزدیک شده...
خبرگزاری مهر، گروه استان ها: پروژه راهآهن رشت-آستارا به عنوان یکی از مهمترین پروژههای ریلی کشور و حلقه مفقوده شاخه غربی کریدور بینالمللی شمال-جنوب، پس از سالها انتظار و پیچیدگیهای فنی، مالی و حقوقی، به مرحله اجرای عملیاتی نزدیک شده است.
این مسیر ۱۶۲ کیلومتری با ۹ ایستگاه، ایران را به شبکه ریلی قفقاز، روسیه و اروپا متصل میکند و نقشی کلیدی در تکمیل کریدور شمال-جنوب و کاهش زمان و هزینه حمل کالا از جنوب آسیا به روسیه و اروپا ایفا میکند.
کارشناسان پیشبینی میکنند بهرهبرداری از این مسیر، زمان حمل کالا از بمبئی به مسکو را از ۴۵ روز به ۲۱ روز کاهش داده و هزینه حمل را تا ۳۰ درصد پایین بیاورد. تأمین مالی پروژه با وام ۱.۶ میلیارد یورویی از روسیه با نرخ بهره ۳ درصد در دستور کار است که ۱۵ درصد آن سهم ایران است.
تکمیل حلقه مفقوده کریدور شمال-جنوب
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، با اشاره به کریدور شمال-جنوب گفت: روابط و تعاملات ایران و آذربایجان صرفاً دوجانبه نیست و آثار منطقهای دارد. در این کریدور، حلقه مفقوده مسیر ریلی رشت تا آستارا به طول حدود ۱۶۰ کیلومتر است که توافقاتی با روسیه در این خصوص انجام شده است.
وی ادامه داد: طبق توافق، تملک اراضی این مسیر بر عهده جمهوری اسلامی ایران است و ساخت و احداث ریل با استفاده از وامی که روسیه پرداخت خواهد کرد، انجام میشود. در طول یک سال گذشته بیش از ۱۲۰ کیلومتر از این مسیر تملک شده و پیشبینی میشود ظرف یک ماه آینده کل مسیر تملک شود.
صادق افزود: نشست سهجانبهای نیز به ابتکار آذربایجان میان ایران، آذربایجان و روسیه در باکو برگزار شد و در کمیسیون مشترک توافق شد نقشه راه برنامهریزی ترانزیت ۱۵ میلیون تن کالا میان سه کشور بهزودی تنظیم شود.
وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد: با تملک کامل زمینها و انعقاد قرارداد اجرایی، پیشبینی میشود راهآهن رشت-آستارا در مدت زمانی کمتر از سه سال بهطور کامل به بهرهبرداری برسد.
صادق اضافه کرد: بر اساس توافق ایران و روسیه، هدفگذاری شده است که احداث خط ریلی رشت تا آستارا تا سال ۲۰۳۰ به پایان برسد.
استاندار گیلان: ۱۶۲ کیلومتر از مسیر خریداری شد
هادی حقشناس، استاندار گیلان در گفتگو با خبرنگار مهر از خریداری کامل ۱۶۲ کیلومتر مسیر راهآهن رشت-آستارا خبر داد و گفت: نیمی از پول زمینهای خریداری شده به مردم پرداخت شده و نیمی دیگر باقی مانده است که رئیسجمهور به سازمان برنامه دستور پرداخت آن را صادر کرده است.
استاندار گیلان ادامه داد: همچنین ۳۷ کیلومتر از مسیر توسط پیمانکار داخلی تکمیل و ۱۰ کیلومتر دیگر در دست اجراست.
حق شناس با اشاره به خرید کامل مسیر ۱۶۲ کیلومتری، اضافه کرد: خوشبختانه ما ۱۶۲ کیلومتر مسیر را خریداری کردهایم، اما آنچه که الان ما دچار مسئله هستیم، این است که بتوانیم پول آن را پرداخت کنیم. تقریباً نیمی از پول به مردم پرداخت شده و نیمی دیگر باقی مانده است.
وی افزود: من در جلسه استانداران با رئیسجمهور این گزارش را خدمتشان ارائه دادم و رئیس جمهور به سازمان برنامه دستورات لازم را صادر کردند تا برای پرداخت پول مردم اقدام کنیم و در واقع کل مسیر در اختیار قرار بگیرد.
حقشناس در ادامه به وضعیت اجرایی پروژه اشاره کرد و گفت: در کنار خرید زمین، پیمانکار تاکنون ۳۷ کیلومتر از مسیر را تکمیل و بستن (زیرسازی) انجام داده است و ۱۰ کیلومتر دیگر نیز در دست اقدام دارد.
استاندار گیلان با تأکید بر لزوم تأمین منابع مالی برای افزایش سرعت کار، تصریح کرد: اگر منابع تأمین شود، حتماً سرعت کار نیز بالا خواهد رفت و پروژه با شتاب بیشتری پیش خواهد رفت.
ابهام در قرارداد با شرکت روسی؛ گزینه پیمانکار داخلی روی میز
وی با اشاره به وضعیت قرارداد با شرکت روسی، ادامه داد: بحث این است که ایران با شرکت روسی قرارداد میبندد یا نمیبندد؛ ما منتظریم که این موضوع تعیین تکلیف شود.
حقشناس افزود: اگر شرکت روسی بیاید، طبیعی است که قرارداد همان ۱.۶ میلیارد دلار منعقد خواهد شد. اما اگر به هر دلیلی شرکت روسی نیامد، وزارت راه برای اجرای پروژه سراغ پیمانکار داخلی خواهد رفت.
جزییات مالی پروژه؛ ۶ همت برای زمین و ۱۶ هزار میلیارد تومان برای اجرا
استاندار گیلان در خصوص جزییات مالی پروژه، تصریح کرد: برای پرداخت کل خرید زمین حدود ۶ هزار میلیارد تومان نیاز بود که نیمی از آن پرداخت شده و نیمی دیگر باقی مانده است. همچنین برای اجرای پروژه حدود ۱۶ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
وی در پاسخ به سوالی درباره وام ۶ میلیارد دلاری روسیه، تصریح کرد: روسیه قرار بود وامی برای تأمین مالی پروژه ارائه دهد که آن فرآیند خود را طی میکند، اما این تفاهمنامه کریدور شمال-جنوب ربطی به ساخت این پروژه ندارد.
حقشناس در پایان با تأکید بر اینکه پروژه راهآهن رشت-آستارا متوقف نشده است، گفت: پروژه فعال است و کار انجام میشود امیدواریم با تأمین منابع مالی و تعیین تکلیف قرارداد با طرف روسی، شاهد شتاب بیشتر در اجرای این پروژه استراتژیک باشیم.
تثبیت اراضی شالیزاری با مصالح لایروبی بنادر
محمد پرددل نژاد مدیر حوزه طرحهای شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل در گیلان در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه پروژه راهآهن رشت – آستارا به عنوان حلقه اتصال کریدور شمال – جنوب از اهمیت ویژهای برخوردار است، اظهار کرد: این مسیر ریلی به طول ۱۶۲ کیلومتر، بالغ بر ۶۰۰ هکتار اراضی را شامل میشود که از این میزان ۵۰۰ هکتار مربوط به خود محور است.
وی با اشاره به چالشهای اجرایی این پروژه، تصریح کرد: یکی از مشکلات اصلی در احداث این مسیر، بافت شالیزاری و باتلاقی زمینهای منطقه است که نیاز به تثبیت دارد. برای حل این مشکل، از مصالح حاصل از لایروبی بنادر و نیروگاههای سیکل ترکیبی استفاده میشود که این اقدام، یک راهکار «برد – برد» برای هر دو بخش محسوب میشود.
مدیر حوزه طرحهای شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل در گیلان با تشریح ایستگاههای این مسیر، گفت: ایستگاههای این محور شامل رشت، انزلی، صومعهسرا، شهرک صنعتی، رضوانشهر، پرهسر، آستارا (همراه با تالش)، لیسار، هویق و لوندویل است که ایستگاه تکمیلی نیز به آنها افزوده خواهد شد.
پردلنژاد تأکید کرد: لایروبی مورد نیاز این پروژه توسط وزارت راه و شرکت ساخت و توسعه انجام میشود و مصالح حاصل از آن به مصرف تثبیت اراضی شالیزاری میرسد.
وی تصریح کرد: پس از آنکه ساخت محور به پیشرفت مناسبی برسد، عملیات ساخت ایستگاهها آغاز میشود و پیش از آن، خریداری اراضی مورد نیاز باید انجام شود.
وی در پایان با اشاره به اهمیت اقتصادی و ترانزیتی این پروژه، ابراز امیدواری کرد: با تداوم عملیات اجرایی و رفع موانع، شاهد بهرهبرداری از این مسیر ریلی در موعد مقرر باشیم.
راهآهن رشت-آستارا؛ تحولی استراتژیک در ترانزیت منطقه
پروژه راهآهن رشت-آستارا، فراتر از یک زیرساخت حمل و نقل، نماد اراده ایران برای بازتعریف جایگاه خود در شبکه تجارت جهانی و کریدورهای بینالمللی است. این مسیر ۱۶۲ کیلومتری، با اتصال بنادر جنوبی به شبکه ریلی قفقاز و روسیه، نه تنها زمان و هزینه ترانزیت را بهطور چشمگیری کاهش میدهد، بلکه ایران را به هاب ترانزیتی منطقه و پل ارتباطی میان آسیای جنوبی، خلیجفارس و اروپا تبدیل میکند.
با پیشرفتهای ملموس در خرید زمین، تملک اراضی و آغاز عملیات اجرایی، اکنون امیدها برای بهرهبرداری از این پروژه تا سال ۲۰۳۰ بیش از پیش تقویت شده است. هرچند ابهامات پیرامون قرارداد با شرکت روسی و تأمین مالی باقی مانده، چالش هایی پیشِ روست، اما عزم جدی مسئولان، از استاندار گیلان تا وزارت راه و شهرسازی، نشان از ارادهای راسخ برای تکمیل این پروژه استراتژیک دارد.
راهآهن رشت-آستارا، در کنار کریدورهای دیگر، میتواند اقتصاد ایران را در برابر تحریمها تابآورتر کند، سهم کشور را در ترانزیت منطقهای افزایش دهد و دیپلماسی کریدوری ایران را به اهرمی قدرتمند در تعاملات بینالمللی بدل کند. این پروژه، نه یک رویا، بلکه حقیقتی در حال وقوع است که آینده تجارت و حملونقل ایران را متحول خواهد کرد.
