وظایف و مسئولیت های اجتماعی مالک خودرو چیست؟
داشتن خودرو، فقط به منزله تصرف مالکیت یک وسیله نقلیه نیست. شما با آن ماشین قرار است در خیابانها و شهری که متعلق به همه افراد است تردد کنید. این یعنی ایجاد انواع مسئولیت های اجتماعی مالک خودرو که در...
داشتن خودرو، فقط به منزله تصرف مالکیت یک وسیله نقلیه نیست. شما با آن ماشین قرار است در خیابانها و شهری که متعلق به همه افراد است تردد کنید. این یعنی ایجاد انواع مسئولیت های اجتماعی مالک خودرو که در قبال بقیه باید رعایت کند. از مسائل قانونی گرفته تا مسئولیتهای محیطزیستی و فرهنگی که همگی بر دوش مالک یا راننده ماشین خواهد بود. در ادامه این مطلب درباره این مسئولیتها بیشتر صحبت میکنیم.
وظایف و مسئولیت های اجتماعی مالک خودرو
به عنوان مالک یا راننده فقط مسئول مشاهده خلافی خودرو یا تامین لوازم یدکی خودرو و بنزین آن نیستید. بلکه وقتی در یک مسیر و شهر اشتراکی با دیگران رانندگی میکنید، مسئولیتهای دیگری هم روی دوشتان قرار میگیرد. بسیاری از مسئولیت های اجتماعی مالک خودرو در قانون آمده و برخی نیز به عنوان عرف اجتماعی پذیرفته شدهاند که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
۱) رانندگی درست و احترام به قوانین
به عنوان یک راننده یا مالک خودرو اولین مسئولیت شما احترام به قوانین رانندگی است. که در وهله اول احترام به دیگران محسوب میشود و در وهله دوم سلامتی و امنیت خودتان را تضمین میکند. اگرچه که به عنوان یک راننده خیلی اوقات نیاز است در خیابان در قبال بقیه رفتار مسئولیتپذیرانهتری هم داشته باشید؛ ازجمله:
- بهتر است در نواحی مسکونی، مدارس، ایستگاه اتوبوس و کنار دوچرخهها و موتورها با سرعت کمتری برانید.
- به خودروهای امدادی مانند آمبولانس راه دهید و مسیر را برای آنها باز کنید.
- تجهیزات ایمنی مانند کپسول آتشنشانی کوچک، جعبه کمکهای اولیه، مثلث شبرنگ و… را همراه داشته باشید. این اقلام در بسیاری از مواقع میتواند جان خودتان و دیگران را نجات دهد.
۲) رعایت حسن نیت در مالکیت
یکی از مسئولیت های صاحب پلاک خودرو این است که خودروی خود را به هر کسی امانت ندهد. ولو اگر این کار از سر خیرخواهی بوده باشد، قرض دادن ماشین به کسی که رانندگی خوبی ندارد یا احتمال ارتکاب جرم با آن را دارد، مسئولیتهای قانونی زیادی در پی خواهد داشت.
- البته مسئولیت راننده و مالک خودرو در تصادفات یکسان نیست. در واقع در بیشتر موارد راننده مقصر است. اما اگر در تصادف راننده غیر مالک فرار کند، سمت آسیبدیده میتواند بابت دریافت خسارت سراغ شکایت از صاحب ماشین در تصادف برود.
- در تصادف با ماشین امانتی، خود راننده باید پاسخگو باشد اما بهترین راه بهعنوان یکی از مسئولیت های اجتماعی مالک خودرو، نوشتن امانت نامه خودرو قبل از قرضدادن است.
۳) مسئولیتهای محیطزیستی
در قانون برای موضوع محیطزیست قوانین زیادی وجود دارد. از محدودیتهای ترافیکی گرفته تا الزام برای گرفتن گواهی معاینه فنی برای همه خودروها. اما خود راننده هم میتواند در کنار رعایت این قوانین، موارد بیشتری را در نظر داشته باشد:
- بهترین خدمت به محیط زیست، کاهش تردد با خودروهای تکسرنشین است. در این حالت میتوان از حملونقل عمومی استفاده کرد.
- میتوان در گرفتن گواهی معاینه فنی نهایت صداقت را به خرج داد و اگر بخشی از خودرو باعث آلایندگی بیشازحد مجاز شد، حتما سراغ تعویض یا تعمیر آن رفت.
- در وقفههای طولانی سفرهای پرترافیک، میتوان خودرو را خاموش کرد و آن را در حالت درجا روشن نگذاشت.
- با اینکه این کار خیلی در ایران ممکن نیست و بیشتر افراد نمیتوانند آن را انجام دهند، اما در صورت امکان باید سراغ خودروهای برقی و وارداتی که مصرف سوخت و آلایندگی کمتری دارند، رفت.
۴) پارک در محل مناسب
بین همه قوانین موجود، یکی از چیزهایی که شاید بیشتر از اینکه یک قانون باشد یکی از مسئولیت های اجتماعی مالک خودرو محسوب میشود، پارک کردن در جای مناسب است.
- در جاهای مجاز پارک کنیم. حتی اگر در خیابانی همه دوبله ایستاده بودند، همراهی بقیه، باعث ایجاد مشکل بیشتر برای ماشینهای عبوری میشود.
- در ورودی پارکینگها، پیادهروها، رمپ معلولین، ایستگاههای اتوبوس، جلوی سطل زباله عمومی و… پارک نکنیم.
- درست و اصولی پارک کنیم. طوری که اگر امکانش بود ماشین دیگری هم بتواند پارک کند.
۵) اطمینان از اعتبار بیمه شخص ثالث
داشتن بیمه شخص ثالث یک قانون است. اما شاید برخی از رانندهها بهخاطر هزینه آن، تهیهاش را پشت گوش بیندازند. به عنوان یک راننده با خرید بیمه ثالث، مسئولیتپذیری خود را در قبال جان و مال دیگران نشان میدهید.
- میتوانید برای کنترل هزینهها سراغ خرید قسطی بیمه شخص ثالث بروید.
- با توجه به افزایش قیمتها، ترجیحا پوشش بالاتری برای تعهد مالی بیمه خود انتخاب کنید.
- با تهیه بیمه بدنه در کنار بیمه شخص ثالث، میتوانید در تصادفات، متحمل هزینه کمتری شوید.
۶) مسئولیت قانونی و اخلاقی در تصادفات
یکی از مسئولیتهای قانونی داشتن بیمه شخص ثالث است. اما در تصادفات مسئولیت های اجتماعی مالک خودرو یا راننده آن کمی بیشتر میشود:
- در تصادفاتی که راننده مقابل در صحنه نیست مانند تصادف با ماشین پارکشده، شماره تماس خود را برای پرداخت خسارت بگذاریم.
- در تصادفاتی که منجر به ترافیک شدید شده است، بهتر است پس از تصویربرداری کافی، با انتقال خودرو به کنار مسیر، راه را برای دیگران باز کنیم.
- در شرایط نامناسب مانند هنگام خوابآلودگی، خستگی شدید و… رانندگی نکنیم.
۷) پرداخت بهموقع عوارض و مالیات خودرو
برای خودروهای لوکس (خودروهای بالای ۷/۵ میلیارد تومان) سالیانه مقداری مالیات تعیین میشود که باید بهموقع پرداخت شود. همچنین عوارض سالیانه شهرداری و عوارض آزادراهی خودرو از دیگر هزینههایی است که تماما جهت تامین مالی ساخت و نگهداری جادهها، زیرساخت عمومی و مسائل مشابه استفاده میشود.
به عنوان مالک خودرو با پرداخت بهموقع این عوارض و مالیات میتوان نقش خود را در تامین سهم کوچکی از این هزینهها بهدرستی ایفا کرد.
سخن پایانی
مسئولیت های اجتماعی مالک خودرو شامل موارد متعددی میشود که در این مطلب فقط به ۷ تای آنها اشاره کردیم. به طور کلی هر نقشی در مقابل دیگران نوعی مسئولیت اجتماعی محسوب میشود. تا جایی که در کنار این ۷ موردی که بیان کردیم، میتوان به تمیز نگهداشتن ظاهر ماشین، تولید نکردن آلودگی صوتی، نریختن زباله در خیابانها و… هم اشاره کرد. با توجه به همه این مسئولیتها ضمن احترام به بقیه وسایل نقلیه، میتوان تجربه خوبی از رانندگی داشت.
بخش پارک کردن به نظرم از آن نکاتی است که خیلی وقتها جدی گرفته نمیشود. ممکن است جایی از نظر تابلو ممنوع نباشد، ولی طوری پارک کنیم که عبور کالسکه، ویلچر یا حتی ماشین امدادی سخت شود. مسئولیت اجتماعی راننده فقط رعایت تابلوها نیست.
دقیقاً همین تفاوت بین «قانون» و «رفتار مسئولانه» مدنظر ماست. حتی در مواردی که ممنوعیت صریحی وجود ندارد، نباید پارک کردن ما برای عابران یا سایر خودروها مزاحمت ایجاد کند.